Çocuklar Neden Günde 400 Kere “Neden?” Diye Sorarlar...

...ve Neden Bu Durumu Sevmelisiniz

Saat sabah 7:43. Siz kahvenizi bitirmemişsiniz. Ve çocuğunuz size daha demin gökyüzü neden mavi diye, köpekler neden ayakkabı giymiyor, neden işe gitmek zorundasın, ve büyük final. NEDEN?

Sadece “neden.” Bağlam yok. Takip eden soru yok. Sadece neden.

Eğer cevap vermeden önce içinizden sessizce beşe kadar saydıysanız, yalnız değilsiniz. Araştırmalar, iki ile beş yaş arasındaki çocukların günde 300 ila 400 arası kadar soru sorduğunu gösteriyor. Günde. Bu da uyanık oldukları saatler boyunca yaklaşık her iki dakikada bir soru demek.

Ve çoğu soru neden ile başlıyor.

Ama şu var: o bitmek bilmeyen soru sorma hali? Çocuğunuzun beyninin şu anda yaptığı en olağanüstü şeylerden biri aslında. Ve o küçük kafanın içinde gerçekten neler olup bittiğini anladığınızda, bir sonraki “ama neden?” sorusunu dört gözle bekliyor olacaksınız.

Beyinlerinde Aslında Ne Oluyor

İki ile beş yaş arasında, bir çocuğun beyni bir daha asla ulaşamayacağı bir hızda gelişir. Ve araştırmacılar, çocukların “neden” sorusunu rastgele sormadığını; sadece gerçekleri değil, neden-sonuç ilişkilerini anlamaya yönelik açıklamalar aradıklarını bulmuştur. Başka bir deyişle: çocuğunuz daha şimdiden bir bilim insanı gibi düşünmekte.

Her bir soru birçok farklı şeyi aynı anda tetikliyor:

• Nedensel anlayış geliştiriyorlar. Çocuklar sadece olayların olmasını değil, neden olduklarını anlamaya çalışırlar. Bu tür akıl yürütme; mantıksal düşünmenin, problem çözmenin ve zamanla akademik öğrenmenin temelini oluşturur.
• Sizin güvenilirliğinizi test ediyorlar. Çocuğunuz, sizin bir bilgi ve güven kaynağı olduğunuzu öğrenir. Verdiğiniz her cevap güven inşa eder ve sormaya devam etmelerini teşvik eder; bu da meraklarının canlı kalmasını sağlar.
• Dil gelişimi yaşıyorlar. Her soru ve cevap alışverişi; yeni kelimeler, cümle yapıları ve kavramlar kazandırır. Çok soru soran bir çocuk, sorularına rağmen değil, tam da bu sorular sayesinde daha güçlü dil becerileri geliştirir.
• Bağ kurmayı pratik ediyorlar. Birçok “neden” sorusu aslında bilgiyle ilgili değildir. Sizinle ilgilidir. Çocuğunuzun size şöyle deme şeklidir: Seninle konuşmak istiyorum. Dikkatini istiyorum. Merakımı seninle paylaşacak kadar sana güveniyorum.

Her Bir Soruyu Cevaplamak Zorunda Değilsiniz

Derin bir nefes vermek için kendinize izin verin. Çocukların ihtiyacı olan mükemmel bir cevap değil, ilgili gözüken bir cevap. Hatta, “Bilmiyorum, hadi beraber bulalım” harika bir ebeveynlik örneği.  Bu cevap, meraklılığı, mütevaziliği öğretirken, soruyu da beraber paylaşılabilecek bir maceraya dönüştürür.

 “Sen ne düşünüyorsun?” onların kendi akıl yürütmelerini tetikler.

“Bu harika bir soru. Biraz düşünmeme izin ver” konuşmadan önce düşünmenin değerli olduğunu öğretir.

 “Tam emin değilim, kahvaltıdan sonra beraber bakalım.” Sabrı ve her şeyin bir cevabi olduğunu öğretir.

Ve sabahın 47. sorusu tam da e-posta göndermeye çalıştığınız anda geldiğinde? “Şimdi değil, canım” demek bir ebeveynlik hatası değildir. Bu sadece sıradan bir Salı günü. Sorular etrafında yarattığınız sıcaklık ve açıklık, tek bir cevaptan çok daha önemlidir.

Aklınızda Kalacak Bir Fikir

Bu soruların azaldığı, çocuğunuzun sorularını Google’a ya da bir arkadaşına soracağı günler gelecek. Bu sağlıklı bir bağımsızlık demek olacak ve siz de bundan gurur duyacaksınız. Ama belki sunu özleyeceksiniz: Sabah pususu, içten küçük bir yüz, ve sizin “çünkü” cevabınızın ardından gelen, mükemmel zamanlanmış bir yankı gibi peşinizi bırakmayan “ama neden?” sorusu.

Su anda siz çocuğunuzun dünyadaki en güvendiği kişisiniz. Size bu soruları getirip önünüze koyuyorlar çünkü cevapların sizde olduğunu ya da cevapları beraber bulabileceğinizi düşünüyorlar.

Biraz yorucu olabilir, ama aynı zamanda gerçekten olağanüstü bir yanı da var!